Glokom (Göz Tansiyonu) Nedir?

Glokom yani göz tansiyonu, göz içi basıncının olması gereken değerden genellikle daha yüksek olması ile karakterize, uzun vadede göz sinirinde hasar ve kalıcı görme kaybı ile sonuçlanan sinsi bir hastalıktır. Sıklıkla herhangi bir belirti vermeksizin, rutin muayene sırasında göz içi basıncının ölçülmesi, göz dibi ve görme siniri muayenesi yapılarak tanısı konulabilir. İleri yaş, ailede göz tansiyonu hikayesi olması, psödoeksfolyasyon, göz içi cerrahi geçirilmesi, uzun süreli steroid içeren göz damlası, burun spreyi ya da sistemik tedavi kullanılması, göz travması öyküsü glokom açısından risk oluşturmaktadır.
Glokom genellikle orta yaş ve üzerinde görülen bir hastalıktır. Ancak çocuklarda ve bebeklerde de ortaya çıkabilmektedir. 

Glokomlar temel olarak açık ve kapalı açılı glokomlar olarak ikiye ayrılmaktadır. Hastaların çoğu, açık açılı glokom tipindedir. Bu tipte daha önce de belirtildiği gibi herhangi bir belirti olmazken, kapalı açılı glokomlarda zaman zaman göz ve baş ağrısı görülebilmektedir. Bazen şiddetli göz ve baş ağrısı, göz kızarıklığı ve görme azalmasına neden olabilen açı kapanması krizi dediğimiz acil tedavi gerektiren durum olarak karşımıza çıkabilmektedir.
Doğumsal tip glokomda ise bebeğin gözünde büyüme ve gözün saydam kısmının bulanıklaşması oluşabilir. 

Glokomda Tanı ve Takip Nasıl Olmalıdır?

Glokom şüphesi ya da tanısı olan hastalarda göz tansiyonu, görme siniri muayenesi, görme alanı ve bu parametrelerin düzenli takibi çok önemlidir. Progresyon yani ilerlemenin tesbit edilebilmesi için optik koherens tomografi ve görme alanı testlerinin belli aralıklarla düzenli olarak yapılması gerekmektedir.

Optik koherens tomografi başlangıçta ortaya çıkan yapısal kayıpları, görme alanı ise daha geç safhalarda ortaya çıkan fonksiyonel kayıpları saptamaktadır. Her iki test de tanı ve tedavi takibinde çok önemlidir.

Glokomun Erken Tanı ve Tedavisi Neden Önemlidir?

Glokom (göz tansiyonu) hastalığı belirti vermeden ilerleyerek, tanıda geç kalındığında ve tedavi edilmediğinde kalıcı körlükle sonuçlanabilmektedir. Bunu önleyebilmek, ancak erken tanı ve tedavi ile mümkün olabilir. Erken tanı için, düzenli göz kontrolleri ve göz içi basıncı (GİB) ölçümü önemlidir.

Sağlıklı bireylerde göz içi basıncı (GİB) ölçümü ne zaman yapılmalıdır?

40 yaşından sonra; yılda bir GİB ölçümü yapılmalıdır.

Risk faktörleri;

• Ailede glokom hikayesi varsa
• Yüksek myopi
• Kortizon tedavisi alıyorsanız
• Göze veya başınıza travma geçirdiyseniz
• Birlikte varolan bazı göz hastalıkları (psödoeksfolyasyon (pamuksu veya kepeksi yapı), üveit, Sturge Weber sendromu (porto şarabı lekesi), göz içi cerrahisi hikayesi gibi) risk faktörlerinin varlığında düzenli göz muayenesi gerekmektedir.

40 yaşından sonra bu risk faktörlerinin varlığında daha sık kontrol gerekebilir.

40 yaşından önce bu risk faktörlerinin varlığında düzenli göz tansiyonu ölçümü yapılmalıdır.

Göz içi basıncının normal değeri nedir?

               Popülasyondaki göz içi basıncı (GİB) normal dağılıma uygun ve sağa doğru eğimli bir eğri gösterir. Yetişkinlerde ortalama GİB’nin 15±3.0 mmHg’dır. Normal GİB’nin üst sınırı, bu ortalama değerin iki standart sapma üstü, yani 21 mmHg olarak tanımlanmıştır ve bu seviyenin üzerindeki GİB yüksek kabul edilir. Bununla birlikte, sadece GİB ölçümüne bakılarak normal veya glokom hastalığı tanısı konulamaz. Daha yüksek GİB, hem glokomun gelişmesi hem de ilerlemesi için önemli bir risk faktörüdür. Ancak bazı durumlarda GİB 21 mmHg üzerinde olduğunda glokom hastalığı ortaya çıkmazken bazı durumlarda 21 mmHg altında olduğunda bile görme sinirinde hasara neden olabilmektedir. Yani tek başına GİB ölçümü glokom (göz tansiyonu) hastalığı tanısı koyulması için yeterli değildir. 

Göz tansiyonu muayenesinde ilk değerlendirmede önerilen testler nelerdir?

Görme keskinliği ve refraktif kusur.

Biyomikroskopik (Yarık lamba) muayene

Gonyoskopi (açı) muayenesi

Göz tansiyonu ölçümü (aplanasyon (mavi ışıklı ölçüm) tonometresi ile, bebek ve çocuklarda elle taşınabilir İ-care veya Tonopen gibi cihazlar ile)

Görme alanı (GA) testi

Fundus muayenesi ve Optik Koherens Tomografi (OCT) ile Optik sinir başı (OSB), retinal sinir lifi tabakası (RSLT) ve makulanın klinik değerlendirmesi (gangliyon hücre kompleksi analizi).

Merkezi kornea kalınlığı (MKK)

Hastanın yaşına ve gözünün durumuna göre bu testlere Ultrasonografi, Ultrason biyomikroskopi (UBM), aksiyel uzunluk ölçümü, beyazdan beyaza (WTW) ölçümü gerekebilir.

* Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgilendirme, 12.11.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayınlanan ‘’Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik’’e uygun olarak hazırlanmıştır. Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.